Z dniem 1 września 2012 r. weszły w życie przepisy, które wprowadziły szereg zmian ‎w szkolnictwie zawodowym, w tym wprowadziły egzamin potwierdzający kwalifikacje w ‎zawodzie. ‎

Kto może przystąpić do „nowego” egzaminu zawodowego?

‎‎„Nowy” egzamin zawodowy przeprowadzany jest dla osób, które rozpoczęły naukę nie wcześniej ‎niż 1 września 2012 r. lub przystępują do egzaminu w trybie egzaminu eksternistycznego.‎

Do egzaminu mogą przystąpić:‎

  1. ‎uczniowie zasadniczych szkół zawodowych i techników,‎
  2. ‎uczniowie (słuchacze) szkół policealnych,‎
  3. ‎absolwenci zasadniczych szkół zawodowych, techników i szkół policealnych,‎
  4. ‎osoby posiadające świadectwa szkolne uzyskane za granicą, uznane za równorzędne ‎ze ‎świadectwami ukończenia odpowiednich polskich szkół ponadgimnazjalnych lub ‎szkół ‎ponadpodstawowych,‎
  5. ‎osoby, które ukończyły kwalifikacyjny kurs zawodowy,
  6. osoby dorosłe, które ukończyły praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenie do pracy dorosłych, jeżeli program przyuczenia uwzględniał wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodach, zgłoszonych przez starostę do oke.

Egzamin zawodowy jest także przeprowadzany jako egzamin eksternistyczny dla osób, które:‎

  1. ‎ukończyły gimnazjum albo ośmioletnią szkołę podstawową
  2. ‎co najmniej dwa lata kształciły się lub pracowały w zawodzie, w którym ‎wyodrębniono daną ‎kwalifikację.
Co sprawdza „nowy” egzamin zawodowy?

„Nowy” egzamin zawodowy, czyli egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, jest ‎formą oceny poziomu opanowania ‎przez zdającego wiadomości i umiejętności z zakresu ‎jednej kwalifikacji wyodrębnionej w ‎zawodzie.

Zakres wiedzy i umiejętności dla każdej kwalifikacji został ustalony w podstawie ‎programowej ‎kształcenia w zawodach.

Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała informatory dotyczące egzaminu ‎potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, które zawierają m.in. ‎przykładowe pytania i ‎zadania.

Kiedy przeprowadzany jest „nowy” egzamin zawodowy?

W 2017 r. zostaną przeprowadzone trzy sesje w poniższych terminach:

  1. 9 stycznia – 23 lutego (część pisemna – 12 stycznia), z wyłączeniem kwalifikacji Z.22 i Z.23
  2. 16 czerwca – 8 lipca (część pisemna – 20 czerwca), z wyłączeniem kwalifikacji Z.22 i Z.23
  3. tylko kwalifikacje Z.22 i Z.23 8 maja – 7 czerwca (część pisemna: Z.22 – 8 maja, Z.23 – 6 czerwca)

Szczegółowy harmonogram publikowany jest w Komunikacie dyrektora CKE dostępnym tutaj

Do kiedy można się zgłosić na egzamin?

Uczniowie i słuchacze składają deklaracje przystąpienia najpóźniej na 4 miesiące przed ‎terminem egzaminu.‎

Natomiast osoby przystępujące do egzaminu w trybie eksternistycznym składają wniosek o ‎dopuszczenie do egzaminu do 31 stycznia (jeśli zamierzają przystąpić do egzaminu w danym ‎roku) lub do 30 września (jeśli zamierzają przystąpić w roku kolejnym).‎

Jak wygląda „nowy” egzamin zawodowy?‎

Egzamin zawodowy składa się z części pisemnej i części praktycznej.‎

Jak wygląda część pisemna?‎
Część pisemna trwa 60 minut i przeprowadzana jest w formie testu składającego się z 40 ‎‎zadań zamkniętych, zawierających cztery odpowiedzi do wyboru, z których tylko jedna ‎ ‎jest prawidłowa. ‎ Część pisemna może być zdawana z wykorzystaniem wydrukowanych papierowych arkuszy ‎egzaminacyjnych lub przy komputerze.‎ Obejrzyj film o egzaminie przy komputerze ‎ e egzamin podstrona
Jak wygląda część praktyczna?

Część praktyczna trwa nie krócej niż 120 minut i nie dłużej niż 240 minut i jest ‎‎przeprowadzana w formie testu praktycznego, polegającego na wykonaniu przez zdającego ‎‎zadania egzaminacyjnego zawartego w arkuszu egzaminacyjnym na stanowisku ‎‎egzaminacyjnym. Czas trwania części praktycznej egzaminu zawodowego dla konkretnej ‎kwalifikacji określony ‎jest w informatorze.‎ Dodatkowo na zapoznanie się z treścią zadania egzaminacyjnego zawartego w arkuszu ‎egzaminacyjnym ‎oraz z wyposażeniem stanowiska egzaminacyjnego zdający ma 10 minut, ‎których nie wlicza ‎się do czasu trwania części praktycznej egzaminu zawodowego.

Czy za przystąpienie do egzaminu jest pobierana opłata?‎

Egzamin jest bezpłatny dla uczniów i słuchaczy.‎

W przypadku absolwentów opłata w wysokości 171 zł za cały egzamin jest pobierana w ‎przypadku trzeciego i kolejnego podejścia. ‎

Osoby przystępujące do egzaminu zawodowego w trybie egzaminu eksternistycznego wnoszą ‎opłatę w wysokości 171 zł za cały egzamin.  W przypadku powtarzania tylko jednej części ‎egzaminu eksternistycznego, opłata wynosi 57 zł za część pisemną i 114 zł za część ‎praktyczną.‎

Czy laureatom i finalistom olimpiad i turniejów przysługuje zwolnienie z egzaminu ‎zawodowego?

Laureaci i finaliści turniejów i olimpiad tematycznie związanych z wybranym obszarem ‎kształcenia są zwolnieni z części pisemnej egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w ‎zawodzie i  na świadectwie potwierdzającym kwalifikację w zawodzie otrzymują najwyższy ‎wynik.‎

Wykaz turniejów lub olimpiad tematycznych związanych z wybranym przedmiotem lub dziedziną wiedzy, uprawniających do zwolnienia z przystąpienia do części pisemnej egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, ogłaszany jest przez ministra właściwego spraw oświaty i wychowania (Ministra Edukacji Narodowej) w Biuletynie Informacji Publicznej nie później niż na 2 lata przed terminem ich przeprowadzania.

Czy osoby ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym niepełnosprawne, mogą ‎przystąpić do „nowego” egzaminu zawodowego, który będzie dostosowany do ich ‎potrzeb oraz możliwości?

Tak. Dostosowanie warunków i/lub form egzaminu zawodowego – na podstawie ‎‎odpowiednich dokumentów – przysługuje osobom:‎

  1. niesłyszącym
  2. słabosłyszącym
  3. niewidomym
  4. słabowidzącym
  5. z niepełnosprawnością ruchową i z czasową niesprawnością rąk
  6. z afazją
  7. z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim
  8. z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera
  9. z chorobami przewlekłymi
  10. chorym lub niesprawnym czasowo
  11. ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się
  12. z niedostosowaniem społecznym lub zagrożeniem niedostosowaniem społecznym
  13. które znalazły się w sytuacji kryzysowej lub traumatycznej
  14. które mają trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą
  15. z zaburzeniami komunikacji językowej.

Szczegółowe sposoby dostosowania są wymienione w komunikacie dyrektora CKE.

Jakie warunki należy spełnić, aby zdać egzamin?

Aby zdać egzamin potwierdzający kwalifikację w danym zawodzie, należy uzyskać:‎

  1. ‎z części pisemnej – co najmniej 50% punktów możliwych do uzyskania (czyli minimum ‎‎20 punktów), oraz‎ ‎
  2. z części praktycznej – co najmniej 75% punktów możliwych do uzyskania. ‎

Wynik egzaminu zawodowego ustala i przekazuje komisja okręgowa.

Jaki dokument otrzymuje się po zdaniu egzaminu?

Zdający, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikację w danym zawodzie, otrzymuje ‎‎świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie, wydane przez komisję okręgową.

Osoba, która posiada świadectwa ‎potwierdzające wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w ‎danym zawodzie oraz posiada ‎odpowiedni poziom wykształcenia otrzymuje dyplom ‎potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Na wniosek absolwenta do dyplomu ‎potwierdzającego  kwalifikacje zawodowe dołącza się ‎Europass – Suplement do Dyplomu ‎Potwierdzającego Kwalifikacje Zawodowe, który stanowi uzupełnienie informacji zawartych ‎w dyplomie i ma za zadanie ułatwić ich lepsze zrozumienie, przede wszystkim przez ‎pracodawców i instytucje zagraniczne.

Dyplomy i suplementy do dyplomów  wydają okręgowe komisje egzaminacyjne.