Z dniem 1 września 2012 r. weszły w życie przepisy, które wprowadziły szereg zmian ‎w szkolnictwie zawodowym, w tym wprowadziły egzamin potwierdzający kwalifikacje w ‎zawodzie.

Kto może przystąpić do egzaminu zawodowego wg podstawy programowej z 2012 r.?

Egzamin zawodowy przeprowadzany jest dla uczniów i absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, techników i szkół policealnych, którzy rozpoczęli naukę nie wcześniej ‎niż 1 września 2012 r., ale nie później niż 31sierpnia 2017 r. lub przystępują do egzaminu w trybie egzaminu eksternistycznego.‎

Do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przeprowadzanego zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2017 r. i w oparciu o podstawę programową kształcenia w zawodach przystępują:

  1. uczniowie i słuchacze zasadniczych szkół zawodowych, techników i szkół policealnych, którzy rozpoczęli naukę nie wcześniej ‎niż 1 września 2012 r., ale nie później niż 31sierpnia 2017 r. i realizowali podstawę programową z 2012 r.
  2. absolwenci czteroletnich techników, którzy rozpoczęli naukę nie wcześniej ‎niż 1 września 2012 r., ale nie później niż 31sierpnia 2017 r. i realizowali podstawę programową z 2012 r. – do roku szkolnego 2024/2025;
  3. absolwenci zasadniczych szkół zawodowych, którzy rozpoczęli naukę nie wcześniej ‎niż 1 września 2012 r., ale nie później niż 31sierpnia 2017 r. i realizowali podstawę programową z 2012 r – do roku szkolnego 2024/2025;
  4. absolwenci szkół policealnych, którzy rozpoczęli naukę nie wcześniej ‎niż 1 września 2012 r., ale nie później niż 31sierpnia 2017 r. i realizowali podstawę programową z 2012 r – do roku szkolnego 2024/2025;
  5. osoby, które ukończyły kwalifikacyjny kurs zawodowy prowadzony w oparciu o podstawę programową kształcenia w zawodach z 2012 r.  – do dnia 31 października 2025 r.;
  6. osoby dorosłe, które ukończyły praktyczną naukę zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych, o których mowa odpowiednio w art. 53c i art. 53d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r. poz. 149, z późn. zm.), do dnia 31 października 2025 r.
  7. absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, techników, techników uzupełniających i szkół policealnych, którzy rozpoczęli kształcenie przed 1 września 2012 r., ale do końca roku szkolnego 2016/2017 nie zdali egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe albo nie przystąpili do tego egzaminu– do roku szkolnego 2024/2025;

Egzamin zawodowy jest przeprowadzany do 31 października 2025 r., także  jako egzamin eksternistyczny dla osób, które:‎

  1. ‎ukończyły gimnazjum albo ośmioletnią szkołę podstawową
  2. ‎co najmniej dwa lata kształciły się lub pracowały w zawodzie, w którym ‎wyodrębniono daną ‎kwalifikację.
Co sprawdza egzamin zawodowy?

Egzamin zawodowy, czyli egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, jest ‎formą oceny poziomu opanowania ‎przez zdającego wiadomości i umiejętności z zakresu ‎jednej kwalifikacji wyodrębnionej w ‎zawodzie.

Zakres wiedzy i umiejętności dla każdej kwalifikacji został ustalony w podstawie ‎programowej ‎kształcenia w zawodach.

Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała informatory dotyczące egzaminu ‎potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, które zawierają m.in. ‎przykładowe pytania i ‎zadania.

Kiedy przeprowadzany jest egzamin zawodowy?

W 2018 r. zostaną przeprowadzone trzy sesje w poniższych terminach:

  1. 10 stycznia – 17 lutego (część pisemna – 11 stycznia), z wyłączeniem kwalifikacji Z.22 i Z.23
  2. 19 czerwca – 4 lipca (część pisemna – 19 czerwca), z wyłączeniem kwalifikacji Z.22 i Z.23
  3. tylko kwalifikacje wyodrębnione w zawodzie technik pożarnictwa  7 maja – 6 czerwca (część pisemna: Z.22 – 7 maja, Z.23 – 5 czerwca)

Szczegółowy harmonogram publikowany jest w Komunikacie dyrektora CKE dostępnym tutaj.

Do kiedy można się zgłosić na egzamin?

Uczniowie i słuchacze składają deklaracje przystąpienia najpóźniej na 4 miesiące przed ‎terminem egzaminu.‎

Natomiast osoby przystępujące do egzaminu w trybie eksternistycznym składają wniosek o ‎dopuszczenie do egzaminu do 31 stycznia (jeśli zamierzają przystąpić do egzaminu w danym ‎roku) lub do 30 września (jeśli zamierzają przystąpić w roku kolejnym).

Jak wygląda „nowy” egzamin zawodowy?‎

Egzamin zawodowy składa się z części pisemnej i części praktycznej.‎

Jak wygląda część pisemna?‎

Część pisemna trwa 60 minut i przeprowadzana jest w formie testu składającego się z 40 ‎‎zadań zamkniętych, zawierających cztery odpowiedzi do wyboru, z których tylko jedna ‎ ‎jest prawidłowa. ‎ Część pisemna może być zdawana z wykorzystaniem wydrukowanych papierowych arkuszy ‎egzaminacyjnych lub przy komputerze.‎ Obejrzyj film o egzaminie przy komputerze
e egzamin podstrona
 

Jak wygląda część praktyczna?

Część praktyczna trwa nie krócej niż 120 minut i nie dłużej niż 240 minut i jest ‎‎przeprowadzana w formie testu praktycznego, polegającego na wykonaniu przez zdającego ‎‎zadania egzaminacyjnego zawartego w arkuszu egzaminacyjnym na stanowisku ‎‎egzaminacyjnym. Czas trwania części praktycznej egzaminu zawodowego dla konkretnej ‎kwalifikacji określony ‎jest w informatorze.‎ Dodatkowo na zapoznanie się z treścią zadania egzaminacyjnego zawartego w arkuszu ‎egzaminacyjnym ‎oraz z wyposażeniem stanowiska egzaminacyjnego zdający ma 10 minut, ‎których nie wlicza ‎się do czasu trwania części praktycznej egzaminu zawodowego.

Czy za przystąpienie do egzaminu jest pobierana opłata?‎

Egzamin jest bezpłatny dla uczniów i słuchaczy.‎

Egzamin jest bezpłatny dla uczniów i słuchaczy.‎

W przypadku absolwentów opłata w wysokości 173,20 zł za cały egzamin jest pobierana w ‎przypadku trzeciego i kolejnego przystąpienia do egzaminu. ‎

W przypadku młodocianych pracowników jest pobierana opłata w wysokości 173,20 zł. Koszty egzaminu pokrywa pracodawca.

Osoby przystępujące do egzaminu zawodowego w trybie egzaminu eksternistycznego wnoszą ‎opłatę w wysokości 173,20 zł za cały egzamin.  W przypadku powtarzania tylko jednej części ‎egzaminu eksternistycznego, opłata wynosi 57,73 zł za część pisemną i 115,47 zł za część ‎praktyczną.

Czy laureatom i finalistom olimpiad i turniejów przysługuje zwolnienie z egzaminu ‎zawodowego?

Laureaci i finaliści turniejów i olimpiad tematycznie związanych z wybranym obszarem ‎kształcenia są zwolnieni z części pisemnej egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w ‎zawodzie i  na świadectwie potwierdzającym kwalifikację w zawodzie otrzymują najwyższy ‎wynik.‎

Wykaz turniejów lub olimpiad tematycznych związanych z wybranym przedmiotem lub dziedziną wiedzy, uprawniających do zwolnienia z przystąpienia do części pisemnej egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, ogłaszany jest przez ministra właściwego spraw oświaty i wychowania (Ministra Edukacji Narodowej) w Biuletynie Informacji Publicznej nie później niż na 2 lata przed terminem ich przeprowadzania.

Czy osoby ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym niepełnosprawne, mogą ‎przystąpić do „nowego” egzaminu zawodowego, który będzie dostosowany do ich ‎potrzeb oraz możliwości?

Tak. Dostosowanie warunków i/lub form egzaminu zawodowego – na podstawie ‎‎odpowiednich dokumentów – przysługuje osobom:‎

  1. niesłyszącym
  2. słabosłyszącym
  3. niewidomym
  4. słabowidzącym
  5. z niepełnosprawnością ruchową i z czasową niesprawnością rąk
  6. z afazją
  7. z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim
  8. z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera
  9. z chorobami przewlekłymi
  10. chorym lub niesprawnym czasowo
  11. ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się
  12. z niedostosowaniem społecznym lub zagrożeniem niedostosowaniem społecznym
  13. które znalazły się w sytuacji kryzysowej lub traumatycznej
  14. które mają trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą
  15. z zaburzeniami komunikacji językowej.

Szczegółowe sposoby dostosowania są wymienione w komunikacie dyrektora CKE, który publikowany jest nie później niż do 1 września roku szkolnego, w którym jest przeprowadzany egzamin zawodowy.

Jakie warunki należy spełnić, aby zdać egzamin?

Aby zdać egzamin potwierdzający kwalifikację w danym zawodzie, należy uzyskać:‎

  1. ‎z części pisemnej – co najmniej 50% punktów możliwych do uzyskania (czyli minimum ‎‎20 punktów), oraz‎ ‎
  2. z części praktycznej – co najmniej 75% punktów możliwych do uzyskania. ‎

Wynik egzaminu zawodowego ustala i przekazuje komisja okręgowa.

Jaki dokument otrzymuje się po zdaniu egzaminu?

Zdający, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikację w danym zawodzie, otrzymuje ‎‎świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie, wydane przez komisję okręgową.

Osoba, która posiada świadectwa ‎potwierdzające wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w ‎danym zawodzie oraz posiada ‎odpowiedni poziom wykształcenia otrzymuje dyplom ‎potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Na wniosek absolwenta do dyplomu ‎potwierdzającego  kwalifikacje zawodowe dołącza się ‎Europass – Suplement do Dyplomu ‎Potwierdzającego Kwalifikacje Zawodowe, który stanowi uzupełnienie informacji zawartych ‎w dyplomie i ma za zadanie ułatwić ich lepsze zrozumienie, przede wszystkim przez ‎pracodawców i instytucje zagraniczne.

Dyplomy i suplementy do dyplomów  wydają okręgowe komisje egzaminacyjne.

Zdający, który nie zdał egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie otrzymuje informację o wynikach.